Kendini 'sınırları zorlayan, sıradanlığı affetmeyen' bir sanatçı olarak tanımlayan Çek fotoğrafçı Josef Koudelka dostu Henri Cartier-Bresson'un 2006'da açılan sergisi için İstanbul'a geldiğinde verdiği sözü tuttu ve Türkiye'deki ilk sergisini açtı. Pera Müzesi'nde açılan ve 13 Nisan'a kadar sürecek olan Josef Koudelka sergisi altı bölümden oluşuyor ve bugün 70 yaşında olan 'Fotoğrafın Yaşayan Efsanesi' nitelemesiyle anılan Koudelka'nın sanatını özetliyor.

Pera Müzesi'nin üç katının ayrıldığı ve 2007'nin Ağustos ayında ölen Samih Rifat'a adanan sergi Koudelka'nın 1961 yılında henüz 23 yaşındayken açtığı ilk sergisindeki fotoğraflardan oluşuyor. Kendi yaptığı nadir ve özgün fotoğraf baskılarıyla başlayan restrospektif sanatçının en çok bilinen fotoğraf serilerinden biri olan 'Çingeneler'le devam ediyor ki ilk kez 1975'te New York'ta sergilenen bu seri tartışmasız dünya fotoğraf klasikleri arasında yer alıyor. Sanatçının 1962-1970 yıllarında çektiği Slovakya ve Romanya'da yaşayan Çingenelere ait bu fotoğraflarla sadece onların bohem yapısını ortaya koymakla kalmıyor aynı zamanda geleneklerini ve toplumsal yaşam şartlarını da anlatıyor. Sergideki bir sonraki seri 'İşgal'. Koudelka'ya hem dünya çapında tanınma olanağı hem de Magnum ajansın kapılarını açan bu seri 1968'de Çekoslovakya'daki Rus işgalini yansıtıyor. Bu fotoğraflar yıllar boyunca Koudelka, ailesinin uğrayacağı baskıdan çekinip 'isimsiz Çek fotoğrafçı' imzasıyla yayımlanmıştı.

"10 yıl İngiltere'de yaşadım ama bana pasaport vermediler. Sonra Fransa'ya taşındım. Onlar pasaport verdiler ancak Çek vatandaşlığından atılmadım, vazgeçmedim de. Şimdi iki pasaportum var" diyen Koudelka'nın 'Sürgün' fotoğrafları serginin bir sonraki durağı. 'Tiyatroyu yaşamın kendisi olarak görmeyi ve bu yolla da yaşamı tiyatro olarak algılamayı öğrendiği' 'Tiyatro' serisiyle devam eden sergi Koudelka'nın 1986'da panoramik fotoğraf makinesiyle tanışıp ürettiği 'Kaos' fotoğraflarıyla sona eriyor.